Biofolie – biologisch afbreekbaar?

De term biofolie duidt in de volksmond op minder-milieubelastende folies (voor het verpakken van bijvoorbeeld magazines of mailings). Ten onrechte wordt soms de indruk gewekt dat het daarbij altijd om biologisch afbreekbaar folie gaat.

Historie: maiszetmeel

In 2004 begon Incido als eerste in Nederland met het sealen van een magazine (van De Kleine Aarde) in biologisch afbreekbaar folie. Een “plastic” geproduceerd uit maiszetmeel. Het materiaal werd op grote rollen door onszelf geïmporteerd. We hielden het in geconditioneerde opslag, omdat vocht en warmte het degradatieproces van het biofolie versnelde.

Het was best een risico, waarvoor klant en Incido hun gezamenlijke nekjes uitstaken: in vergelijking met de traditionele PE-folies was het een onbetaalbaar folie. De voornaamste oorzaken daarvoor waren;

  • Het (toen nog) zeer lage afnamevolume
  • Een nieuw productieproces dat nog in ontwikkeling was
  • Het folie begon te degraderen vanaf de eerste productiedag
  • Grote noodzaak tot geconditioneerde opslag en toch zeer snel “bedorven”
  • In de sealstraten lastig te verwerken: de temperatuur van de lasdraad diende precies goed te zijn. Bij een te lage temperatuur begon het materiaal te “draden”, met lelijke slierten en vastlopende machines tot gevolg. En bij een te hoge temperatuur verbrandde het materiaal, waardoor de lasnaad niet sloot en de inhoud eruit viel.

Ontwikkelingen

Inmiddels wordt, mede door het commerciële succes van dergelijke folies, ook het zogenaamde biobased folie geschaard onder de term biofolie. Hiermee de suggestie wekkend dat ook biobased folies biologisch afbreekbaar zouden zijn – wat niet het geval is. De positieve kant van het verhaal is dat er een goed alternatief bij is gekomen: het (eveneens biologisch afbreekbare) suikerrietfolie en daarnaast materiaaleigenschappen steeds verder verbeterd worden.

Compostverwerking

Echt biologisch afbreekbare folie, een materiaal dus van biologische oorsprong (geproduceerd uit plantaardige hernieuwbare grondstoffen zoals maiszetmeel of suikerriet), degradeert snel en laat geen giftige stoffen na in het milieu. De theorie is, dat dit materiaal gedeponeerd kan worden in de GFT-container. Het is tenslotte “groenafval”. Echter…. het maisfolie heeft tot tweemaal toe een hittepiek van >60 graden Celcius nodig, met tussenliggend voldoende tijd om uiteen te vallen. Het probleem hiervan is, dat compostverwerkende bedrijven te weinig tijd hebben om biofolies uiteen te laten vallen. Hierdoor blijft het folie in de compostmassa achter als (te) lange slierten materiaal, waarop compostverwerkende machines vastlopen.

Het is precies deze reden, dat het oorspronkelijke biofolie uit maiszetmeel destijds ineens een slechte naam kreeg. Grote katalysator was een televisie-documentaire over dit onderwerp. Gek genoeg werd er in diezelfde docu geen oplossing gegeven voor dit probleem. Ook ontbrak de nodige aandacht voor het feit dat het materiaal veel minder slecht is voor het milieu dan traditionele (olie-gebaseerde) plastics.

Recycling

De vraag rijst, wat de zin is van dergelijke folies als ze toch niet goed verwerkt kunnen worden.

Wel… het nadeel dat compostverwerkende bedrijven (nog) niet in staat zijn dit materiaal te composteren daargelaten, hebben biologisch afbreekbare folies als groot voordeel… dat ze biologisch afbreekbaar zijn!
In vuilverbranding of op vuilstortplaatsen laat het geen schadelijke stoffen na. Het weggooien bij het andere (te recyclen) plastic – denk aan de Plastic Heroes zakken, is ook mogelijk, alhoewel daar nog een adder onder het gras zit…
Hoe graag we namelijk ook goed bezig willen zijn voor ons milieu, we willen ook graag dat de bumper van onze auto stevig is, onze gerecyclede drinkflesje niet lekt en onze fleecetrui niet tocht. Biologisch afbreekbare plastics “vervuilen” helaas de echte plastics die we inzamelen. Op dit moment is dat nog geen probleem, aangezien het aandeel biologisch afbreekbare kunststoffen laag genoeg is. Zou dit snel gaan stijgen dan zal daar dus wel een nieuw probleem ontstaan.

Alhoewel we dit graag scharen onder de luxe-problemen, luidt de dringende oproep: “Gooi composteerbaar plastic dus bij het restafval. Doe dat ook met plastic waar geen logo, maar wel een woord als composteerbaar, biologisch afbreekbaar of biodegradable op staat.” (bron: milieucentraal.nl)

Stand van zaken

Inmiddels zijn er diverse varianten sealfolies op de markt, elk met haar eigen specifieke eigenschappen;

  • Biologisch afbreekbaar maisfolie: een half-transparant folie die iets elastisch en dus behoorlijk scheurvast is – helaas wordt deze variant bijna niet meer gebruikt en dus ook niet geproduceerd
  • Biologisch afbreekbaar suikerrietfolie: een transparant hoogglansfolie (ook wel “knisperfolie” of “bloemenfolie”) met een wat lagere scheurvastheid – deze variant begint terrein te winnen
  • De niet-biologisch maar wel afbreekbare biobased LDPE-folies: deels geproduceerd uit hernieuwbare grondstoffen (zoals fijngemalen botten van slachtdieren)
  • Recycled 50% LDPE-folie “post consumer”, voor 50% bestaat dit folie dus uit plastic afval van consumenten, qua kostprijs lager dan biobased
  • Recycled 50% LDPE-folie “industrial”, voor 50% bestaat dit folie dus uit plastic afval van de industrie, qua kostprijs lager dan recycled popst-consumer vanwege de schone aanlevering en de door verbruiker gesubsidieerde aanbieding
  • Het traditionele PE-folie: geproduceerd uit aardolie

Opvallend fenomeen is dat producenten van alle niet-composteerbare categorieën graag benadrukken dat hun folies afbreekbaar zijn.
Daarmee de suggestie wekkend dat dat zonder negatieve gevolgen voor het milieu zou zijn. De afbreekbaarheid van materialen zoals folies staat echter nooit ter discussie (alles breekt op den duur af), wel kunnen er vraagtekens worden gezet bij de milieubelasting van deze afbraak.

Meer weten?

Al bijna 20 jaar houdt Incido zich bezig met de milieu-impact van drukwerk en aanverwante zaken. We zijn daarin overigens meer realist dan idealist: afschaffen van drukwerk teneinde het milieu te sparen is natuurlijk geen advies. Maar wel zijn we scherp op ontwikkelingen. Denk aan verpakkingen, disposables, sealfolie, etc.

Eens over doorpraten? Mail of bel ons gerust!

OPENINGSTIJDEN INCIDO

Werkdagen 08:30 – 17:30
Zaterdag gesloten
Zondag gesloten

  +31(0) 413 25 32 25

ONS ADRES